fa ارائه الگویی جدید برای عوامل شناختی فردی مؤثر بر خطای انسانی براساس روش دیمتل سایر موارد Other Cases پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransans;"><strong>زمینه و هدف:</strong> مهم‌ترین عامل جلوگیری از حوادث در نهادهای مختلف از جمله صنایع گوناگون، تشخیص دلایل ایجاد نقص در سیستم و عوامل مربوط به آن پیش از وقوع رویدادهای پیش‌بینی نشده است. خطای انسانی مهم‌ترین عامل بروز رویدادهای ناخواسته به شمار می‌آید که عوامل شناختی از علل اصلی وقوع آن هستند. این مطالعه با هدف ایجاد الگویی جدید برای عوامل شناختی مؤثر بر خطای انسانی، بیان روابط میان عوامل تشکیل‌دهنده آنها و شدت اثر روابط مذکور با استفاده از روش دیمتل طراحی و اجرا شد.<br> <strong>روش کار:</strong> در مرحله اول پژوهش، مطالعه‌ای کیفی برای شناسایی و استخراج عوامل شناختی-فردی مؤثر بر وقوع خطای انسانی در میان کارگران صنایع مختلف انجام شد. سپس برای حصول اطمینان از جامعیت و صحت عوامل مذکور، نظرات متخصصان در این زمینه به کار رفت. درنهایت تکنیک دیمتل برای یافتن روابط میان عوامل شناختی-فردی مؤثر بر وقوع خطای انسانی به کار گرفته و با استفاده از روابط مربوط، الگوی پیشنهادی مطالعه ارائه شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> پس از محاسبه D-R و D+R در ارتباط با تأثیرپذیری یا تأثیرگذاری عوامل، D-R برای عامل C۵ بیشترین مقدار و ۱/</span></span><span style="font-family: iransans; font-size: 12px; text-align: justify;">۲۱۳</span><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransans;">- و D+R برای همان عامل ۲/</span></span><span style="font-family: iransans; font-size: 12px; text-align: justify;">۲۹۴</span><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransans;"> به دست آمد. به علاوه در مطالعه حاضر، ارزش آستانه ۰/</span></span><span style="font-family: iransans; font-size: 12px; text-align: justify;">۰۸۷</span><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransans;"> بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> در این پژوهش، عوامل ناتوانی در حل مسئله و تصمیم‌گیری (C۵) و نداشتن قابلیت پیش‌بینی خطرات احتمالی در محیط کار (C۹)، از نوع معلول و بقیه عوامل علت هستند. عامل C۵ بیشترین ارتباط را با دیگر عوامل دارد.</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Background and Objectives: </strong>The recognition of a system failure causes and their related factors are considered as the most important factor in preventing accident occurrence in different organizations including industries. Human error is a known important factor in unpredictable events of which cognitive factors are the most influential ones. The purpose of this study was to introduce a new model for individual cognitive factors influencing human error as well as determining the interactions between the factors and their intensity using DEMATEL approach.<br> <strong>Methods: </strong>First a qualitative study was performed in order to identify and elicit the individual cognitive factors influencing human error among the workers of different industries. To ensure the adequacy and comprehensiveness of the elicited factors, then, the experts&rsquo; opinion was applied. DEMATEL method was used for understanding the interactions among the individual cognitive factors influencing human error. Finally, using these relationships, a new model of the study was proposed.<br> <strong><gwmw class="ginger-module-highlighter-mistake-type-3" id="gwmw-15600619791275099868272">Results</gwmw>: </strong>Calculating D-R and D+R relating to the factors in terms of being <gwmw class="ginger-module-highlighter-mistake-type-3" id="gwmw-15600619791273112142645">cause</gwmw> or effect factor, D-R was -1.213 for C5 as the highest negative value, and D+R was 2.294 for the same factor (C5). Also, threshold level was calculated as 0.087 in the current study<br> <strong>Conclusion:</strong> In this study, the factors of failure in problem solving and decision making (C5) and difficulty in predicting possible hazards in the workplace are <gwmw class="ginger-module-highlighter-mistake-type-3" id="gwmw-15600619810423729405577">effects</gwmw> and the other factors were the cause factors. The factor of <gwmw class="ginger-module-highlighter-mistake-type-3" id="gwmw-15600619814931852895668">C5</gwmw> was the highest interactive factor.</span><br> &nbsp;</div> عوامل شناختی, خطای انسانی, دیمتل, روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره Cognitive factors, Human error, DEMATEL, Multi criteria decision making methods 66 74 http://journal.iehfs.ir/browse.php?a_code=A-10-917-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Shakerian مهناز شاکریان shakerian.mahnaz@gmail.com 10031947532846009853 0000000268303046 No Student Research Committee, Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری بهداشت حرفه‌ای، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Alireza Choobineh علیرضا چوبینه alrchoobin@sums.ac.ir 10031947532846009854 10031947532846009854 Yes Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Mehdi Jahangiri مهدی جهانگیری jahangiri_m@sums.ac.ir 10031947532846009855 10031947532846009855 No Associate Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشیار، عضو هیئت‌علمی، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Moslem Alimohammadlou مسلم علیمحمدلو mslmaml@shirazu.ac.ir 10031947532846009856 10031947532846009856 No Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Economic, Management and Social Science, Shiraz University, Shiraz, Iran استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Mohammad Nami محمد نامی torabinami@sums.ac.ir 10031947532846009857 10031947532846009857 No Assistant Professor, Department of Neuroscience, School of Advanced Medical Sciences and Technologies, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار، متخصص علوم اعصاب، عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم و فناوری‌های نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران