زمینه و هدف: اختلالات اسکلتیـعضلانی کمر از مشکلات مهم صنعت ساختمان بوده و عمدتاً ناشی از بارهای بیومکانیکی هستند که به کمر وارد میشوند. مطالعات پیشین در تخصیص فعالیت و چرخش شغلی، بیشتر بر کاهش حداکثر ریسک فیزیکی و در برخی موارد روانی تمرکز داشته و شاخصهای ارگونومیکی را عمدتاً با روشهای کیفی یا نیمهکمی سنجیدهاند. با این حال، عدالت در توزیع ریسک و زمان کار میان کارکنان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاینرو، این پژوهش با هدف ارائه مدلی برای کاهش ریسک و توزیع عادلانه آن و زمان کار انجام شده است. ارائه چنین مدلی از دید ماکروارگونومی باعث افزایش انگیزه پرسنل شده و از تنشهای ناشی از احساس نابرابری در محیط کار جلوگیری میکند.
روش کار: دادههای پوسچر و نیروی اعمالی ۴ کارگر ساختمانی در ۹ وظیفه گردآوری و با استفاده از نرمافزار 3DSSPP نیروهای وارد بر ناحیه لومبار تعیین شد. سپس با مدل ماینز دورتموندر دوزیس (MDD)، ریسک کمی ناشی از شدت نیرو و مدت مواجهه محاسبه و مدلی ریاضی برای تخصیص عادلانه فعالیتها توسعه یافت.
یافتهها: اجرای مدل برنامهریزی درجهدوم آمیخته با اعداد صحیح نشان داد که با تخصیص قابلتقسیم وظایف، ریسک تجمعی کمر و زمان کار هر کارگر بهترتیب ۵۱۷۶ واحد(کمتر از کران مجاز ۵۵۰۰) و ۱٫۵۷۵ ساعت است. نزدیک بودن تابع هدف به صفر نیز نشاندهنده برابری در توزیع ریسک و زمان کار میباشد.
نتیجهگیری: مدل پیشنهادی ضمن حفظ محدودیتهای عملیاتی، عدالت ارگونومیک را بهبود داده و میتواند بهعنوان ابزار تصمیمگیری برای مدیران پروژه، با هدف حفاظت از سلامت ستون فقرات و حفظ کارایی عملیاتی، بهکار گرفته شود.
