اهداف: استفاده از پارکها به دلایل مختلفی مانند جنبههای جسمی، روانی و اجتماعی برای سالمندان بسیار ارزشمند است. از این رو تناسب این فضاها با نیازهای سالمندان از اهمیت ویژهای برخوردار است. هدف از این پژوهش، تعیین و معرفی معیارهایی جهت ارزیابی و طبقهبندی پارکها بر اساس میزان تناسب ساختاری آنها با نیازهای سالمندان است.
روش کار: این مطالعهی روششناختی در سال ۱۴۰۳ طراحی شد و همزمان با روانسنجی و اعتباریابی ابزار ارزیابی تناسب ساختاری پارکهای دوستدار سالمند اجرا شد. تعیین مولفههای ساختاری از طریق بررسی متون و اعتباریابی گویهها به روش دلفی انجام گرفت. پس از تعیین روایی محتوا، طبقهبندی گویهها به بخشهای الزامی، اساسی و ایدهآل به ترتیب با کسب حداقل دو سوم و یک سوم آرای متخصصان صورت پذیرفت. در پردازش دادهها از شاخص آمار توصیفی استفاده شد.
یافتهها: بررسی نهایی ۵۸ گویه توسط متخصصان نشان داد که بخش اعظم گویهها (۴۱ مورد معادل ۷۱ درصد) الزامی، ۱۳ مورد (۲۲ درصد) اساسی و ۴ مورد ایدهآل بودند. بیشترین سهم موارد الزامی را ارگونومیستها و کمترین آن را متخصصان سالمندشناس اعلام کردند.
نتیجهگیری: مولفههای ساختاری طراحی پارکها متناسب با ویژگیهای گروه سالمندان در بیشتر موارد مورد بررسی، الزامی یا اساسی هستند و تنها تعداد اندکی از آنها بهعنوان موارد ایدهآل شناخته شدند. بنابراین، طراحی پارکهای دوستدار سالمند نیازمند توجه به جنبههای مختلفی از جمله دسترسی، ایمنی و راحتی است.