رقیه اسمعیلی، علی عسکری، محسن پورصادقیان،
دوره 12، شماره 3 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1403 )
چکیده
اهداف: عوامل مختلفی از جمله توجه نکردن به متناسبسازی فضاهای آموزشی میتواند به طور چشمگیری کیفیت آموزش را تحت تاثیر قرار دهد؛ بنابراین، در این مطالعه کوشش شده است تا همه تحقیقات انجامشده درباره ارگونومی مدارس در ایران به طور جامع بررسی و تحلیل شود.
روش کار: جستجوی دو زبانه در این مطالعه با استفاده از کلیدواژههای فارسی شامل «دانشآموز»، «مدرسه ابتدایی»، «دبیرستان»، «متوسطه»، و «ارگونومی فیزیکی، محیطی و عمومی» و معادلهای لاتین آنها در پایگاههای داده شامل Google Scholar، PubMed، Web of Science و Scopus از ابتدای تحقیقات در ایران تا سال ۱۴۰۳ شمسی (میلادی ۲۰۲۴) انجام شده، سپس مقالات مرتبط با موضوع مطابق با معیارهای تعیینشده، جمعآوری و بررسی شده است.
یافتهها: از میان مقالات یافتهشده، تنها ۳۰ مقاله، مرتبط با هدف مطالعه شناسایی شدهاند که به ارگونومی فیزیکی، محیطی و عمومی پرداخته بودند. مقایسه این مطالعات نشان داده که اختلالات اسکلتی - عضلانی طی این مطالعات روندی صعودی داشته و بیشتر این اختلالات با مسائل ارگونومیکی در مدارس، از جمله تناسب نداشتن ابعاد بدنی دانشآموزان با میز و صندلی مورد استفاده در مدارس و همچنین حمل نامناسب کیف مدرسه مرتبط هستند.
نتیجهگیری: شرایط ارگونومی مدارس در ایران ضعیف و زمینهساز افزایش شیوع اختلالات اسکلتی - عضلانی شده است؛ بنابراین، بررسی مدارس از نظرالزامات ارگونومی و انجام اقدامات لازم جهت بهسازی آنها از یک سو و از سوی دیگر افزایش آگاهی دانشآموزان درباره نحوه انجام تکالیف و حمل صحیح کیف ضروری است.
ایوب قنبری سرتنگ، نگار صفرپور خطبهسرا، زهرا رحیمی، محبوبه عابدی، حجتاله حسینیان، محسن پورصادقیان،
دوره 14، شماره 1 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1405 )
چکیده
اهداف: مدیریت نادرست پسماند به عنوان یکی از عوامل اصلی تخریب محیط زیست، نیازمند رویکردهای نوینی مانند پسماند صفر، ارگونومی سبز و ارگونومی بومشناسی است. این مطالعه با تکیه بر چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ (Deutsches Institut für Normung ۹۱۴۳۶)، نقش رویکردهای نوین را در تحقق سیستمهای مدیریت پسماند پایدار و کاهش آثار منفی محیطزیستی بررسی میکند.
روش کار: این مطالعه مروری روایتی از طریق جستجوی نظاممند در پایگاه های اطلاعاتی بینالمللی (PubMed، Google Scholar، Scopus، ScienceDirect و Web of Science) و پایگاههای اطلاعاتی فارسی (SID، Magiran IranMedex وIranDoc)، برای مقالات منتشرشده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. استراتژی جستجو شامل ترکیبی از کلمات کلیدی بود و مقالات براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. سپس دادههای استخراج شده از طریق تحلیل موضوعی طبقهبندی و شفافسازی شدند.
یافتهها: براساس مطالعات انجام شده، ارگونومی سبز از طریق طراحی پایدار محصولات و فرایندها برکاهش پسماند در مبدأ و افزایش بازیافت مؤثر است و با مرحله پیشگیری در چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ همسو است. همچنین، ارگونومی بومشناسی با تحلیل تعاملات انسان و محیطزیست، بستری سیستمی برای تحقق پسماند صفر با تأکید بر ابعاد فنی، اجتماعی و زیستمحیطی فراهم میکند، به طوری که با تلفیق این دو رویکرد در قالب استاندارد مذکور، مسیری مؤثر به سوی اقتصاد چرخهای و مدیریت پایدار پسماند ترسیم میشود.
نتیجهگیری: تحقق پسماند صفر مستلزم یکپارچهسازی سه رکن اصلی ارگونومی سبز، ارگونومی بومشناسی و چهارچوب اجرایی استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ است. این ادغام نه تنها کاهش پسماند و حفظ منابع را بههمراه دارد، بلکه سلامت انسان و پایداری محیطی را نیز ارتقا میدهد. برای نهادینه کردن این رویکرد، گسترش پژوهشهای بینرشتهای، گنجاندن اصول آن در سیاستگذاریها و سرمایهگذاری بر آموزش و فرهنگسازی میان تمام ذینفعان ضروری است.
علی لطفی، مریم دانشور، مهدی وثوقی نیری، پروین احمدینژاد، سهیلا دریساوی جرفیان، محسن پورصادقیان،
دوره 14، شماره 2 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران- در دست انتشار 1405 )
چکیده
زمینه: دندانپزشکی بهعنوان حرفهای با ماهیت ایستا، حرکات تکراری و استرس شغلی، از مشاغل پرخطر برای بروز اختلالات اسکلتی-عضلانی و کاهش کیفیت زندگی است. هدف این پژوهش، بررسی ارتباط اختلالات اسکلتی-عضلانی با کیفیت زندگی در دندانپزشکان بود.
مواد و روشها: این مطالعه توصیفی – تحلیلی از نوع مقطعی درسال 1404 در بین 150 نفر از دندانپزشکان شاغل در شهر اردبیل انجام شد. نمونهها به روش در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه نوردیک برای اختلالات اسکلتی–عضلانی و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت گردآوری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با نرمافزار SPSS 26 و آزمون کایدو صورتگرفت.
یافتهها: شایعترین نواحی درگیر ، کمر (7/64%)، گردن (7/60%) بودند. این مشکلات در 7/28% از افراد منجر به کاهش فعالیت شغلی شده بود. کیفیت زندگی در سطح متوسط تا پایین قرار داشت و کمترین امتیاز به حیطه سلامت محیطی (79/56 از 100) اختصاص یافت . نتایج آزمون کایدو نشان داد که در بازه ۱۲ ماه گذشته بین کیفیت زندگی و شکایات اسکلتی–عضلانی در نواحی شانه (003/0=p)، آرنج (001/0=p) و پشت فوقانی(001/0=p) ارتباط معنادار آماری وجود داشت. همچنین در بررسی بازه ۷ روز گذشته نیز بین کیفیت زندگی و شکایات اسکلتی–عضلانی در نواحی شانه (005/0=p)، آرنج (001/0=p )، پشت فوقانی (001/0=p) و کمر (001/0=p) ارتباط معنادار مشاهده شد.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه حاکی از شیوع بالای اختلالات اسکلتی-عضلانی و کیفیت زندگی متوسط در دندانپزشکان اردبیل است. با توجه به ارتباط معنادار مشاهدهشده، توجه به سلامت شغلی و شرایط کاری دندانپزشکان ضروری به نظر میرسد.
