افروز رستم پور، حیدر محمدی، رزاق رحیم پور، فاطمه سروی، الهه درتاج، منصور ضیائی، خانم سیمین صفرپور، عبدالرسول رحمانی،
دوره 9، شماره 4 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1400 )
چکیده
زمینه و هدف: خستگی روحی و جسمی پرسنل فرودگاه، باعث کاهش استانداردهای شغلی و تمرکز مفید آنان میشود. هدف از پژوهش حاضر، بررسی کیفیت خواب و تأثیر آن بر شکست شناختی و عملکرد شغلی در بین پرسنل فرودگاه بود.
روشکار: در این مطالعهی توصیفی- تحلیلی، تعداد ۲۰۰ نفر از پرسنل یک فرودگاه به روش نمونهگیری در دسترس و سهمیهای انتخاب گردید. ابزار جمعآوری اطلاعات شامل چهار پرسشنامهی مشخصات دموگرافیک، کیفیت خواب، شکست شناختی و عملکرد شغلی بود. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و آزمونهای ضریب همبستگی و رگرسیون استفاده شد.
یافتهها: نتایج مطالعهی حاضر نشان داد که نمرهی کیفیت خواب، شکست شناختی و عملکرد شغلی به ترتیب ۳/۲۳ ± ۶/۷۸، ۲۲/۳۶ ± ۶۵/۲۰ و ۵/۵۹ ± ۳۹/۵۹ بود. میانگین نمرهی کیفیت خواب پرسنل در دو حیطهی تأخیر به خواب رفتن (۵/۸۲ ± ۱/۰) و طول مدت خواب (۱/۰۵ ± ۱/۴۳) بالاتر از زیرمقیاسهای دیگر بود. مطابق با یافتهها، بین نمرهی کیفیت خواب و نمرهی شکست شناختی با نمرهی عملکرد شغلی، رابطهی معکوس و معنیداری وجود داشت (P<۰/۰۵ ، r= -۰/۱۹۵)، در حالی که ارتباط میان نمرهی کیفیت خواب و نمرهی شکست شناختی، مستقیم و معنیدار بود (P<۰/۰۵ ، r= -۰/۳۸۹).
نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که بین کیفیت خواب و شکست شناختی، رابطهی معنیداری وجود دارد، به طوری که با کاهش کیفیت خواب، شکست شناختی پرسنل فرودگاه نیز افزایش یافته و احتمالاً باعث افزایش خطای انسانی میشود. بنابراین با افزایش کیفیت خواب و راحتی و ارائهی راهکارهای ارگونومیک، میتوان تا حد زیادی از شکست شناختی پرسنل جلوگیری کرده و عملکرد شغلی را بالا برد.
ایوب قنبری سرتنگ، نگار صفرپور خطبهسرا، زهرا رحیمی، محبوبه عابدی، حجتاله حسینیان، محسن پورصادقیان،
دوره 14، شماره 1 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1405 )
چکیده
اهداف: مدیریت نادرست پسماند به عنوان یکی از عوامل اصلی تخریب محیط زیست، نیازمند رویکردهای نوینی مانند پسماند صفر، ارگونومی سبز و ارگونومی بومشناسی است. این مطالعه با تکیه بر چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ (Deutsches Institut für Normung ۹۱۴۳۶)، نقش رویکردهای نوین را در تحقق سیستمهای مدیریت پسماند پایدار و کاهش آثار منفی محیطزیستی بررسی میکند.
روش کار: این مطالعه مروری روایتی از طریق جستجوی نظاممند در پایگاه های اطلاعاتی بینالمللی (PubMed، Google Scholar، Scopus، ScienceDirect و Web of Science) و پایگاههای اطلاعاتی فارسی (SID، Magiran IranMedex وIranDoc)، برای مقالات منتشرشده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. استراتژی جستجو شامل ترکیبی از کلمات کلیدی بود و مقالات براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. سپس دادههای استخراج شده از طریق تحلیل موضوعی طبقهبندی و شفافسازی شدند.
یافتهها: براساس مطالعات انجام شده، ارگونومی سبز از طریق طراحی پایدار محصولات و فرایندها برکاهش پسماند در مبدأ و افزایش بازیافت مؤثر است و با مرحله پیشگیری در چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ همسو است. همچنین، ارگونومی بومشناسی با تحلیل تعاملات انسان و محیطزیست، بستری سیستمی برای تحقق پسماند صفر با تأکید بر ابعاد فنی، اجتماعی و زیستمحیطی فراهم میکند، به طوری که با تلفیق این دو رویکرد در قالب استاندارد مذکور، مسیری مؤثر به سوی اقتصاد چرخهای و مدیریت پایدار پسماند ترسیم میشود.
نتیجهگیری: تحقق پسماند صفر مستلزم یکپارچهسازی سه رکن اصلی ارگونومی سبز، ارگونومی بومشناسی و چهارچوب اجرایی استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ است. این ادغام نه تنها کاهش پسماند و حفظ منابع را بههمراه دارد، بلکه سلامت انسان و پایداری محیطی را نیز ارتقا میدهد. برای نهادینه کردن این رویکرد، گسترش پژوهشهای بینرشتهای، گنجاندن اصول آن در سیاستگذاریها و سرمایهگذاری بر آموزش و فرهنگسازی میان تمام ذینفعان ضروری است.
