رامین رحمانی، علی ابرازه، فرزاد زندی، رقیه روحی، شیردل زندی،
دوره 8، شماره 4 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1399 )
چکیده
زمینه و هدف: : توجه به نیروی انسانی یکی از اصول اساسی برای افزایش بهره‌وری و کیفیت ارائۀ خدمات در بیمارستان‌هاست؛ بنابراین، مطالعۀ حاضر با هدف مقایسۀ میزان رضایت شغلی و استرس شغلی و ارتباط این دو مؤلفه در پرستاران و کارکنان اتاق عمل و هوش‌بَری انجام شد.
روش کار: این مطالعۀ توصیفی از نوع علّی‌مقایسه‌ای بود که آذر ۱۳۹۸ در بیمارستان‌های آموزشی زابل با شرکت ۱۷۵ نفر از پرستاران و کارکنان اتاق عمل و هوش‌بَری انجام شد. برای جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامۀ سه‌بخشی (اطلاعات جمعیت‌شناختی و رضایت شغلی و استرس شغلی) به‌کار رفت. ناگفته نماند اطلاعات با استفاده از نسخۀ ۲۰ نرم‌افزار SPSS، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون‌های T مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه تجزیهوتحلیل شد.
یافته‌ها: در این مطالعه، مشخص شد پرستاران بیشترین رضایت شغلی و کارکنان هوش‌بَری و اتاق عمل کمترین رضایت شغلی را داشتند. همچنین، بیشترین و کمترین میزان استرس شغلی به‌ترتیب به کارکنان هوش‌بَری و پرستاران مربوط و تفاوت در هر دو مؤلفه در بین سه گروه معنادار بود. بررسی‌های بیشتر در این زمینه نشان داد که به‌طور‌کلی همبستگی منفی و معناداری بین رضایت شغلی و استرس شغلی وجود داشت.
نتیجه گیری: باتوجه‌به اینکه کارکنان هوش‌بَری درمقایسه‌با دو گروه دیگر وضعیت نامطلوب‌تری داشتند، توصیه می‌شود برنامه‌ریزی‌های کاری و مدیریتی در بیمارستان‌ها به‌تفکیک گروه‌های شغلی و برای هر گروه جداگانه مطالعاتی به‌منظور نیازسنجی انجام شود.
سینا قاسمی، بهزاد ایمنی، رامین رحمانی، شیردل زندی،
دوره 11، شماره 4 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1402 )
چکیده
اهداف: اختلالات اسکلتی‌عضلانی مشکلی شایع در اغلب محیط‌های کاری و توانایی انجام کار عاملی مؤثر بر عملکرد و بهره‌وری کارکنان است. در مطالعه‌ی حاضر، وضعیت این دو مؤلفه و ارتباط آن‌ها با هم در کارکنان شاغل در اتاق عمل بررسی شده است.
روش کار: مطالعه‌ی مقطعی حاضر در زمستان سال ۱۴۰۱ انجام شد. در این پژوهش، تعداد ۹۶ نفر از کارکنان شاغل در اتاق عمل بیمارستان‌های دولتی شهر همدان، به‌صورت سرشماری و با در نظر گرفتن معیارهای ورود بررسی شدند. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ی استاندارد نوردیک و پرسش‌نامه‌ی شاخص توانایی انجام کار جمع‌آوری شد و با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی ۲۴ در دو سطح آمار توصیفی (فراوانی، میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (T-Test) تجزیهوتحلیل شد.
یافته‌ها: در این مطالعه، ۴ نفر (۴/۲ درصد) از شرکت‌کنندگان دارای یک ناراحتی اسکلتی‌عضلانی و ۹۱ نفر از پرسنل (۹۵/۸ درصد) دارای بیش از یک ناراحتی در سیستم اسکلتی‌عضلانی بودند. میانگین شاخص توانایی انجام کار ۰۴/۹۱±۴۲/۳ بود. نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که شاخص توانایی انجام کار در بین افراد دارای درد در اندام‌های گردن (۰/۰۰۳=P-value)، شانه‌ها (۰/۰۰۱=P-value)، آرنج‌ها (۰/۰۳۸=P-value)، کمر (۰/۰۱۱=P-value)، زانو‌ها (۰/۰۰۱=P-value) و پاها (۰/۰۰۲=P-value) نسبت به افراد فاقد درد در این اندام‌ها کمتر بود.
نتیجه‌گیری: با توجه به شیوع بالای اختلالات اسکلتی‌عضلانی و ارتباط معنادار بین این اختلالات و توانایی انجام کار، ضروری است مداخلاتی به‌منظورکاهش این اختلالات و به‌تبع آن، افزایش توانمندی کارکنان طراحی و اجرا شد.
هلیا صارمی‌نیا، مهدی زندیه،
دوره 14، شماره 3 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران- در دست انتشار 1405 )
چکیده
زمینه و هدف: شهرنشینی سریع در ایران موجب افزایش فاصله ساکنان از طبیعت و کاهش سلامت روان شده است. فرضیه بیوفیلیا نشان می‌دهد که مواجهه با عناصر طبیعی می‌تواند به بازسازی روان‌شناختی کمک کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مؤلفه‌های بیوفیلیک بر شادی ساکنان مجتمع‌های مسکونی و شناسایی مؤثرترین عناصر طبیعی انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی بر روی ۱۲۰ نفر از ساکنان مجتمع مسکونی بینالود مشهد به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته (۳۳ گویه) با پایایی ۰.۸۸ و روایی ۰.۸۷ جمع‌آوری و از طریق همبستگی پیرسون، رگرسیون و تحلیل مسیر تحلیل شدند. تحلیل عاملی اکتشافی (KMO = 0.85) روایی سازه را تأیید کرد.
یافته‌ها: نور طبیعی مؤثرترین مؤلفه (۴۰٪) شناسایی شد. فضای بیرونی نسبت به محوطه درونی، رضایت (7/%46 در مقابل 3/23%) و شادی (8/50 % در مقابل ۲۰٪) بیشتری ایجاد کرد. مؤلفه‌های بیوفیلیک ۵۶٪ از واریانس رضایت را تبیین کردند (R² = 0/56) و گیاهان (β = 0/42)، نور طبیعی (β = 0/35) و مناظر طبیعی (β = 0/28) پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار بودند. همبستگی قوی بین فضای سبز و شادی وجود داشت (r = 0/58) و کاهش استرس ۵۲٪ از تأثیر بیوفیلیک بر شادی را میانجی‌گری کرد.
نتیجه‌گیری: مؤلفه‌های بیوفیلیک به‌ویژه نور طبیعی، گیاهان و مناظر طبیعی، از طریق کاهش استرس، شادی و نشاط ساکنان را افزایش می‌دهند. بازنگری در طراحی مسکن ایران با تأکید بر نورگیری بهینه و توسعه فضاهای سبز عمومی ضروری است. این یافته‌ها لزوم تلفیق اصول طراحی بیوفیلیک در برنامه‌ریزی مجتمع‌های مسکونی معاصر ایران را مورد تأکید قرار می‌دهد.
