مهدی فدایی، مهدی همایون‌فر، منصور صوفی، امیر دانشور،
دوره 10، شماره 1 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1401 )
چکیده
اهداف: با توجه به اهمیت رفتار کارکنان در سازمان‌های خدماتی و تأثیر قابل ملاحظه‌ی آن در موفقیت و شکست آن‌ها، پژوهش حاضر به بررسی عوامل محیطی و ارگونومیک مؤثر بر سلامت روانی و رفتار کارکنان یکی از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی پرداخته است.
روش کار: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها، توصیفی- همبستگی است. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل ۳۱۵ کارمند دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت است که از میان آن‌ها ۱۹۶ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند و داده‌های لازم با استفاده از پرسش‌نامه جمع‌آوری گردید. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار SMART PLS۳ استفاده شده است.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها، چیدمان محل کار بر استفاده از تجهیزات اداری (۰/۳۸۹)، استفاده از صندلی اداری (۰/۲۵۲) و شرایط محیطی (۰/۵۳۸) محل کار تأثیر می‌گذارد، ولی تأثیر چیدمان محل کار بر وضعیت بدنی کارکنان در سطح معنی‌داری ۵ درصد مورد تأیید قرار نگرفت. همچنین، تأثیر وضعیت بدنی (۰/۵۸۶)، چیدمان (۰/۴۴۰)، تجهیزات اداری (۰/۴۵۸)، صندلی اداری (۰/۳۴۵) و شرایط محیطی (۰/۵۵۰) بر سلامت عمومی و نیز تأثیر سلامت عمومی (۰/۶۹۰) و شرایط محیطی (۰/۱۵۸) بر رفتار کارکنان معنی‌دار است. بررسی روابط غیرمستقیم مدل پژوهش نیز نشان می‌دهد که چیدمان محل کار از طریق سلامت عمومی و شرایط محیطی بر رفتار کارکنان تأثیر می‌گذارد. چیدمان محل کار به واسطه تجهیزات اداری، وضعیت صندلی اداری، شرایط محیطی و سلامت عمومی بر رفتار کارکنان تأثیرگذار است.
نتیجه‌گیری: اثر غیرمستقیم چیدمان محل کار بر رفتار کارکنان از طریق سلامت عمومی دارای بیشترین ضریب تأثیر (۰/۳۰۴) بود، بنابراین، با سیاستگذاری در بهبود سلامت عمومی کارکنان بایستی به دنبال بهبود رفتار آن‌ها بود.
علی لطفی، مریم دانشور، مهدی وثوقی نیری، پروین احمدی‌نژاد، سهیلا دریساوی جرفیان، محسن پورصادقیان،
دوره 14، شماره 2 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1405 )
چکیده
* به عنوان نویسندگان مسئول، به طور مساوی مشارکت داشته‌اند.
اهداف: دندان‌پزشکی به‌عنوان حرفه‌ای با ماهیت ایستا، حرکات تکراری و استرس شغلی، از مشاغل پرخطر برای بروز اختلالات اسکلتی‌عضلانی و کاهش کیفیت زندگی محسوب می‌شود. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین اختلالات اسکلتی‌عضلانی و کیفیت زندگی در دندان‌پزشکان بود.
روش کار: این مطالعه توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی در سال 1404 روی 150 نفر ازدندان‌پزشکان شاغل در شهر اردبیل انجام شد. نمونه‌ها به روش در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های استاندارد، شامل پرسش‌نامه اطلاعات دموگرافیک، پرسش‌نامه نوردیک برای اختلالات اسکلتی‌عضلانی و پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت گردآوری شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS 26 و آزمون کای‌دو صورت گرفت.
یافته‌ها: شایع‌ترین نواحی درگیر کمر (64.7 درصد) و گردن (60.7 درصد) بودند. این مشکلات در 28.7 درصد از افراد به کاهش فعالیت شغلی منجر شده بود. کیفیت زندگی در سطح متوسط تا پایین قرار داشت و کمترین امتیاز به حیطه سلامت محیطی (56.79 از 100) اختصاص یافت. نتایج آزمون کای دو نشان داد که در بازه دوازده ماه گذشته، بین کیفیت زندگی و شکایات اسکلتی‌عضلانی در نواحی شانه (0.003=P)، آرنج (0.001=P) و پشت فوقانی (0.001=P) ارتباط معنادار آماری وجود داشت. همچنین، در بررسی بازه هفت روز گذشته نیز بین کیفیت زندگی و شکایات اسکلتی‌عضلانی در نواحی شانه (0.005=P)، آرنج (0.001=P)، پشت فوقانی (0.001=P) و کمر (0.001=P) ارتباط معنادار مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه حاکی از شیوع بالای اختلالات اسکلتی‌عضلانی و کیفیت زندگی متوسط در بین دندان‌پزشکان اردبیل است. با توجه به ارتباط معنادار مشاهده‌شده، توجه به سلامت شغلی و شرایط کاری دندان‌پزشکان ضروری به نظر می‌رسد.
