اهداف: یکی از مهمترین عناصر و وظایف مدیریت، ایجاد محیط لازم برای بروز خلاقیت بهمنظور تحول سازمان است. ارگونومی مشارکتی بهعنوان رویکردی نظاممند، که بر درگیرکردن فعال کارکنان در طراحی و بهبود سیستمهای کاری تأکید میکند، میتواند بستری برای تقویت همزمان مشارکت و خلاقیت فراهم آورد. با توجه به اهمیت نقشهای حاکمیتی در دانشگاهها و تأثیر بالقوه مطالعات مدیریتی و ارگونومیک در این حوزهها، این مطالعه با هدف ارزیابی سطح خلاقیت کارکنان و رابطه آن با مشارکت آنان در دانشگاه انجام شد.
روش کار: این مطالعه مقطعی در واحدهای راهبردی و نظارتی زیرمجموعه ریاست دانشگاه انجام شد. جامعه آماری شامل ۶۳ نفر بود که اطلاعات بهصورت سرشماری با استفاده از پرسشنامههای استاندارد «مشارکت بلچر» و «خلاقیت رندسیپ» جمعآوری شد. دادهها با نرمافزار SPSS۲۰ تحلیل و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون و آنالیز واریانس، میانگین و تعیین رابطهها با سطح معنیداری کمتر از ۰/۰۵ مقایسه شد.
یافتهها: میانگین نمره خلاقیت کارکنان ۱۸۰/۴۱ و نرخ مشارکت ۱۱۳/۸۳ بود که هر دو بیش از ۷۵ درصد از کل امتیاز را نشان میداد. نتایجْ رابطه خلاقیت کارکنان و مشارکت آنان را تأیید نکرد (۰/۲۰۶=P). خلاقیت و مشارکت با ماهیت کار ارتباط معنیداری داشت (۰/۰۰۱=P). همچنین، در خلاقیت بین زنان و مردان تفاوت معنیداری مشاهده شد و میانگین نمرات خلاقیت زنان در مقایسه با مردان، بالاتر بود (۰/۰۵>P).
نتیجهگیری: سطح مشارکت و خلاقیت کارکنان بهطور قابل توجهی تحتتأثیر ماهیت کار آنان است و ایجاد محیطی مساعد برای افزایش مشارکت و خلاقیت، بهویژه در نقشهایی که ممکن است محدودیتهای قانونی وجود داشته باشد، ضروری است. ارگونومی مشارکتی با فراهمآوردن چهارچوبی ساختاریافته برای درگیرسازی کارکنان در حل مسائل و بهبود فرایندهای کاری، میتواند به غلبه بر برخی موانع و تقویت قابلیت خلاق کمک کند. همچنین، بهرهگیری از حضور زنان در واحدهای نظارتی میتواند خلاقیت را تقویت کند.
